“Cultuur en erfgoed zijn grenzeloos”

Op 26 januari vond de druk bezochte openingsceremonie van het Europees Jaar van het Cultureel Erfgoed plaats. In Het Scheepvaartmuseum wenste Mirjam Blott, projectleider van het erfgoedjaar, iedereen een inspirerend jaar toe. Daarna was het woord aan Barbera Wolfensberger, directeur-generaal Cultuur en Media van het Ministerie van OCW, en de Amsterdamse wethouder Simone Kukenheim, die de portefeuilles Onderwijs, Jeugd, Kunst en Cultuur, Lokale Media, Monumenten, Diversiteit en Stadsdeel Oost onder haar hoede heeft. Hieronder een impressie van de twee speeches.

Barbera Wolfensberger:

Barbera Wolfensberger“Ik was vorige weekend aanwezig in Davos, waar aan de vooravond van het bekende World Economic Forum de Europese ministers van Cultuur spraken over het belang van cultuur en erfgoed. Over het ontwerpen en ontwikkelen van een hoogwaardige dagelijkse leefomgeving. Over bouwcultuur die daarvoor nodig is. Over de rol van ontwerpers, en over de waarde van ons erfgoed. Maar het ging vooral over de ménsen waarvoor het gemaakt wordt. Hoe kunnen we die mensen bewust maken van hun leefomgeving, hoe kunnen we hun betrokkenheid daarbij versterken?

Cultuur, musea, onze historische steden en dorpen en het cultuurlandschap zijn bakens in een veranderende omgeving. Erfgoed laat zien waar we vandaan komen, wat ons heden is en hoe we ons ontwikkelen. Daarbij kennen we geen grenzen. Cultuur en erfgoed is grenzeloos. Erfgoed omvat monumenten en kunstwerken maar zeker ook immaterieel erfgoed. Van volksfeesten die mensen samenbrengen en verbinden, zoals het Rotterdams Zomercarnaval tot oude ambachten, zoals het vak van molenaar.

Het Europees Jaar van het Cultureel Erfgoed biedt ons mogelijkheden om elkaar beter te leren kennen, meer samen te werken, kennis te delen. Die samenwerking is ook nodig om een bijdrage te leveren aan maatschappelijke uitdagingen. Die zijn voor Nederland niet anders dan voor andere Europese landen. Het gaat niet alleen over beheer en behoud van het erfgoed, maar ook over duurzaamheid, sociale inclusie, demografische veranderingen, economische ontwikkeling. Samen gaan we dit jaar tot een succes maken; met de expert, de maker, de creatieveling, de verhalenverteller; professionals en ook heel veel vrijwilligers.”

Simone Kukenheim:

“Amsterdam was, en is, een internationaal georiënteerde handelsstad die altijd al onderdak heeft geboden aan immigranten en vluchtelingen. Zo ontstond een cultuur van openheid en tolerantie. Het onderzoeken en vertellen van de veelzijdige verhalen van Amsterdam en al die verschillende Amsterdammers, helpt om ervoor te zorgen, dat velen zich hier thuis kunnen voelen.

Als wethouder Monumenten maar ook als wethouder Diversiteit hecht ik veel waarde aan de relatie tussen het cultureel erfgoed en ons slavernijverleden én het zichtbaar maken daarvan. Het Europees Jaar van het Cultureel Erfgoed is een goede aanleiding om aan de verschillende kanten van ons gedeelde erfgoed aandacht te schenken.

Het is belangrijk dat de cultuurhistorische waarden van onze stad niet alleen bewaard blijven maar dat iedereen er ook kennis van kan nemen. Dat doen we bijvoorbeeld door erfgoedprojecten op scholen, maar ook bijvoorbeeld de Open Monumentendagen. Zo is het heel verrassend om tijdens de Open Monumentendag rondgeleid te worden door een jongerengids, zo kijk je door de ogen van een kind. Ook tijdens de NationaleArcheologiedagen zien we veel jongeren. Zij maken vaak voor het eerst kennis met erfgoed door zelf archeologische bodemvondsten te wassen en uit te pluizen, en scherven van opgegraven potten en pannen aan elkaar te lijmen. De geschiedenis ligt dan letterlijk in hun handen.

Ik zie een essentiële rol voor vakkennis en ambachten in de instandhouding van het huidige en toekomstige erfgoed. Deze specifieke vakkennis moet op tijd worden overgedragen aan de volgende generaties. De rol van opleidingscentra vooral op MBO-niveau is daarbij onmisbaar.

Hoe meer mensen zich bewust zijn van ons cultureel erfgoed en van wat de waarde ervan is, des te groter de kans dat er in de toekomst ook goed voor ons erfgoed wordt gezorgd. Want ons erfgoed is de spiegel van onze stad, van ons land en van Europa.”

(Foto’s: © Felix Kalkman)