De Sprong & Zuiderwaterlinie Festival

Wees getuige van deze indrukwekkende ‘parachutesprong van verbinding’ en beleef kunst en erfgoed op de Zuiderwaterlinie

Op zaterdag 23 juni 2018 springen tientallen parachutisten uit vliegtuigen die in formatie laag over de Zuiderwaterlinie vliegen. Zij landen op vijf verschillende locaties verspreid over Noord-Brabant, alwaar zij feestelijk worden onthaald door de plaatselijke bestuurders, bewoners en publiek. De indrukwekkende ‘parachutesprong van verbinding’ heeft als doel de Zuiderwaterlinie in zijn geheel als waardevol gebied op de kaart te zetten, en de verbindende kracht van cultuur en erfgoed onder de aandacht te brengen.
 

Henri Swinkels, gedeputeerde van de provincie Noord-Brabant, vertelt enthousiast: “De Zuiderwaterlinie vraagt erom ontdekt te worden. Op de grond om er de historie en natuur aan den lijve te ervaren. Vanaf het water waar blijkt dat deze waterlinie zijn naam eer aandoet. Maar het meest spectaculair is de linie vanuit de lucht. Dan wordt het ingenieus aangelegde stelsel van forten, vestingsteden en inundatiegebieden in zijn volle omvang zichtbaar. Dus lopen, varen én springen we op de Zuiderwaterlinie; het grootste erfgoed van Brabant.”

De groep van parachutisten bestaat uit militairen en civiele parachutisten. In totaal drie vliegtuigen, waaronder een Hercules C130 uit Nederland, vliegen in formatie laag over de gehele linie en splitsen vervolgens op om de parachutisten de sprong te laten maken. De parachutisten landen in de vijf stellingen West Brabantse Waterlinie, Willemstad, Breda – Geertruidenberg, ’s-Hertogenbosch – Heusden en Grave – Ravenstein. Hier wacht de parachutisten een warm onthaal in de vorm van het Zuiderwaterlinie Festival: een officieel ontvangst door de burgemeester en wethouder en een cultureel, feestelijk programma waarbij muzikale en theatrale talenten uit de stelling hun kunsten vertonen. Plaatselijke verenigingen, horeca, bedrijven en scholen zijn actief betrokken bij het Zuiderwaterlinie Festival. Ook wordt er een symbolisch ‘piketpaaltje’ geplaatst, dat vooruitwijst naar de Mars die van 16 t/m 23 september 2018 plaatsvindt. Iedereen is welkom om naar De Sprong te komen kijken en aansluitend het Zuiderwaterlinie Festival te bezoeken.

Vliegtuig als symbool voor einde verdedigingsfunctie

Om de Noordelijke Nederlanden te beschermen tegen vijandelijke troepen uit het zuiden, is in Brabant in de 17de eeuw een stelsel van aaneengesloten waterlinies met forten en schansen gebouwd. Wanneer de vijand te dichtbij kwam, kon het land onder water worden gezet en daarmee de vijand op veilige afstand worden gehouden. Maar met de komst van het vliegtuig, begin 20ste eeuw na de Eerste Wereldoorlog, bood het water geen obstakel meer en verloor de Zuiderwaterlinie een belangrijk deel van haar functie. Het vliegtuig symboliseert daarmee de bevrijding van Brabant als verdedigingsmethodiek van de Republiek. In 1952 wordt de Zuiderwaterlinie definitief opgeheven als militaire verdedigingslinie.
Jeroen Everaert van kunstproducent Mothership bedacht het concept voor De Sprong: “Wat vroeger een militaire verdedigingslinie was, moet nu een podium zijn voor iedereen. Het verdient respect hoe de Zuiderwaterlinie destijds is gebouwd en vervolgens ons land heeft beschermd. We willen de linie in zijn geheel – een ‘verborgen parelsnoer’ – in de kijker zetten en daarmee iedereen bewust maken wat voor prachtig gebied en waardevolle historie Nederland rijk is.”

Medewerking van Defensie

Defensie verleent haar medewerking aan De Sprong en stelt vliegtuigen en militairen ter beschikking. “Een verdedigingslinie is meer dan een militaire vesting, want het brengt ook verbinding. De Zuiderwaterlinie heeft lange tijd garant gestaan voor de veiligheid van ons land, dat is van onschatbare waarde. Daarom leveren wij graag – en met trots – onze medewerking om De Sprong mogelijk te maken”, aldus luitenant-kolonel Jorrit de Gruijter, Commandant van het 336 Squadron op vliegbasis Eindhoven.

Voorlopig programma Zuiderwaterlinie Festival

In Grave is speciaal voor De Sprong het Zuiderwaterlinie projectorkest geformeerd. De instrumentalisten komen uit Grave en omstreken en geven een concert onder leiding van dirigent Arjan Gaasbeek. In Bergen op Zoom vindt de opening plaats van het Ravelijn met een multidisciplinair kunstenprogramma en een onvergetelijke muzikale afsluiting die bezoekers buiten kunnen bijwonen. In Terheijden vindt locatietheater plaats door De Kwekerij. Podiumkunstenaars verhalen in een mythisch sprookje over de kracht en macht van het water, en de absurditeit van oorlog voeren. Toneelspelers van Nieuwe Veste en Ik wil meedoen vechten in het land waar ooit gestreden werd om zichzelf te mogen zijn. In Vught keren militairen terug op Fort Isabella. Daar zijn fragmenten te zien van theaterproductie Milva. Milva staat voor militaire vrouwenafdeling en in de voorstelling maken bezoekers kennis met dertien Vughtse dames die zich opgeven voor een proef van Defensie en zich ontpoppen tot een elitekorps. Overal op en in Fort Isabella kunnen bezoekers genieten van kleine theatervoorstellingen en verhalenvertellers.

Locaties & tijden

De Sprong & Zuiderwaterlinie Festival | zaterdag 23 juni 2018
12.00 uur | Vliegtuigen vertrekken vanaf Vliegbasis Eindhoven en beginnen hun fly-by vanaf Grave.
Stelling Breda – Geertruidenberg, Kleine Schans, Terheijden.
Militaire sprong: 12.40 uur. Festivalprogramma 12.00-18.00 uur.
Stelling van Willemstad, Fort Sabina.
Civiele sprong: 14.00 uur. Festivalprogramma: 13.00-18.00 uur.Stelling ’s-Hertogenbosch – Heusden, Fort Isabella, Vught, Isabellakazerne.
Civiele sprong: 14.00 uur. Festivalprogramma: 13.00-18.00 uur.
Stelling West-Brabantse Waterlinie (BoZ-Steenbergen), Fort de Roovere.
Civiele sprong: 16.00 uur. Festivalprogramma: 15.30-23.00 uur.Stelling Grave – Ravenstein, Gemaal van Sasse.
Civiele sprong: 16.00 uur. Festivalprogramma: 15.30-23.00 uur.

Zuiderwaterlinie Festivals | zondag 24 juni 2018
12.00, 13.00, 14.00, 15.00, 16.00 en 17.00 uur ‘veldtochten der verbeelding’ in Megen, Ravenstein, Heusden (Elshout), Geertruidenberg, Oosterhout, Breda, Willemstad en Steenbergen. € 10,- per persoon.

Over De Zuiderwaterlinie & Stichting Zuiderwaterlinie Events

De Zuiderwaterlinie ligt in Noord-Brabant en loopt van Bergen op Zoom tot Grave. Met 165 kilometer lengte is het de oudste, langste en meest benutte waterlinie van Nederland. Het vormt een samenhangend geheel van forten, schansen, ravelijnen, vestingrelicten, liniedijken, sluizen en inundatievlaktes; een omvangrijk en onderscheidend ensemble, waarin 450 jaar geschiedenis samenkomt. De Sprong en De Mars zijn mogelijk gemaakt met financiële steun van provincie Noord-Brabant en zijn ontwikkeld door kunstproducent Mothership, bekend van spraakmakende kunstprojecten in de openbare ruimte. Partners in de stuurgroep Zuiderwaterlinie zijn gemeenten, provincie, waterschappen, Erfgoed Brabant, VisitBrabant, ANWB, bkkc, Kunstbalie, Staatsbosbeheer, Brabants Landschap en Vereniging Nederlandse Vestingsteden. De evenementen vormen onderdeel van een groter project om de Zuiderwaterlinie nationaal en internationaal onder de aandacht te brengen. Het Europees Jaar van het Cultureel Erfgoed biedt hiervoor een uitgelezen kans.

Meer info

Kijk hier voor meer informatie over de Zuiderwaterlinie en hier voor meer informatie over Mothership.